فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى

96

مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )

اخبارات آنحضرت صلى اللّه عليه و سلم كه از امور مستقبله فرموده يك قسم اخبارات آنحضرت است صلى اللّه عليه و سلم بوقايع و حروب و ظهور حكّام و تغيير دولتها كه بعد از آن حضرت صلى اللّه عليه و سلم شده و علما اين قسم را اخبار ملاحم خوانند ، زيرا كه ملاحم جمع ملحمه است [ 40 پ ] و ملحمه جنگ است و جنگ را به دو جهة ملحمه خوانند : يكى آنكه از لحم باشد ، يعنى محلى كه گوشت فراوان شود بواسطهء كشتهء بسيار كه پيدا شود و دوم آنكه از لحمه باشد كه آن تان جامه است كه مىبافند و چون در جنگ لشكرهاى طرفين در همديگر مىآويزند و همچون تان و پود جامه در يكديگر در مىآوند آن را ملحمه خوانند . فى الجمله آنحضرت صلى اللّه عليه و سلم از امور آينده و وقايع و ظهورات اخبار فرموده و بسيارى از ان وقايع كه از ان اخبار فرموده واقع شده و ما تفاصيل آن وقايع كه فرموده و واقع شده از اول زمان خلفاء راشدين تا امروز على الاجمال در رسالهء حارثيه بيان كرده‌ايم و از آن جمله است واقعهء ترك و ظهور هلاكو خان و غلبهء او بر بغداد و قتل و خرابى كه در بغداد كرده كه حضرت صلى اللّه عليه و سلم از ان اخبار فرموده و هيئة و اشكال مغولان را بيان كرده و در وقتى كه پادشاه جهان هلاكو خان بغداد را بر خليفهء آل عباس المستعصم - باللّه حصار كرده بود سادات و علماى عراق عرب و حلّه و نواحى به خدمت اردويهء او آمدند و آن احاديث را پيش او خواندند و گفتند كه ما را پيغمبر ما صلى اللّه عليه و سلم از ظهور شما خبر داده و سادات گفتند پدران ما وصيّت كرده‌اند ما را كه طاعت شما كنيم كه هر كس مخالفت شما كند هلاك شود و هلاكو خانرا از آنكه حضرت صلى اللّه عليه و سلم از ظهور دولت او و قوم او خبر داده بسيار مسرّت و شادمانى روى نمود . فى الجمله علما اتفاق كرده‌اند كه احاديث ملاحم كه درو ذكر ترك واقع شده و آنكه ايشان صغار الاعين يعنى تنگ چشمان عراض الوجوه يعنى گردرويان باشند بر هلاكو خان و الوس و لشكر او صادقست اكنون در حديث حارث كه ابو داود باسناد صحيح روايت كرده اشارت بظهور صاحب دولتيست كه از آب آمويه كه نهر بلخست